Küresel kriz nedeniyle yaklaşık 1.7 milyar dolar yatırım bedeline sahip gayrimenkul projesi iptal edildi. Durdurulan veya bekletilen projelerin toplam değeri ise 1.5 milyar doları geçti

Eva Gayrimenkul Değerleme Şirketi'nin aylık yayın organı Periskop'ta yer alan bilgiye göre son aylarda 40'a yakın büyük gayrimenkul, alışveriş merkezi veya iş merkezi projesi ya yapılamadı, ya gecikti ya da projeden vazgeçildi.
Çoğunlukla krizin etkileri nedeniyle vazgeçilen projeler kervanına her gün bir yenisi daha eklendi. Bandırma Belediyesi'nin Bandırma Otogarı'nın yerine 35 milyon dolara alışveriş merkezi kurmasından tutun, Corio'nun, değeri 1 milyar doları aşan 10 ayrı alışveriş merkezi projesine kadar birçok projede iptal veya bekleme kararı alındı.

4 milyar dolarlık proje işlemiyor
Bunlar arasında en dikkat çekici olanlar ise Yapı Kredi Koray'ın yatırım değeri 235 milyon doları bulacağı tahmin edilen Mor Ada projesi, Türkiye'deki en büyük gayrimenkul yatırımcılarından biri olan Multi Turkmall'un Diyarbakır'daki 168 milyon dolarlık alışveriş merkezi projesi, Zorlu Holding'in Levent'te Deva İlaç'tan aldığı binanın yerine yapacağı iş merkezi, Merter'de yapılacak olan 600 milyon dolara yakın yatırım bedelli CarrefourSA Alışveriş Merkezi projeleri de var. Doğuş-General Electric Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı da Ayazağa’da iş merkezi projesini, ekonomik koşullar düzelene kadar durdurdu. Bir şekilde ertelenen, iptal edilen, beklemeye alınan veya geciken projelerin toplam bedelinin de yaklaşık 4 milyar dolara yaklaştığı tahmin ediliyor. Daha önce yatırım için karar verilmesine rağmen iptal edilen veya vazgeçilen projelerin bedeli 1.7 milyar doları buldu. Kriz veya diğer nedenlerle durdurulan, askıya alınan ve bekletilen projelerin toplam değeri ise 1.5 milyar doları geçti. 700 milyon dolara yakın değerdeki proje ise belirli ya da belirsiz bir tarihe ertelendi.
Bu arada Eva Gayrimenkul Değerleme Şirketi küresel kriz dönemini "fırsatçılık dönemi" olarak nitelendirdi.

Kiracı mülk sahibini sıkıştırıyor
Küresel krizi hisseden sektörde özellikle kiracıların, krizi bahane ederek, mülk sahiplerine baskı yaptığına dikkat çeken şirket, alıcı ve satıcılar arasındaki beklentilerin hızla açıldığı dönemde herkesin beklemeye geçtiğinin altını çizdi. Hem satıcı hem de alıcıların ilk adımı atmak istememesi nedeniyle kiralamanın arttığını belirten uzmanlar, son günlerdeki canlanmayı "denizdeki meltem" olarak tanımlıyor.

Sultanbeyli'de kiralar arttı
Kiracılar ve mal sahipleri arasındaki çekişmenin bir sendroma dönüşmeye başladığını belirten Eva Gayrimenkul yetkilileri, kira indirimlerinin İstanbul'un bazı bölgelerinde yüzde 30'ları bulduğuna dikkat çekiyor. Buna göre en fazla kira azalışının yaşandığı bölgeler yüzde 30'luk kira düşüşüyle Kadıköy, Beşiktaş ve Sarıyer. Bu semtlerin bazı bölgelerinin hâlâ krizden etkilenmediğini de hatırlatan şirket yetkilileri, Bakırköy, Beyoğlu, Şişli, Fatih, Pendik ve Ümraniye'de yüzde 20 indirimlerin görüldüğünün altını çiziyor. Bahçelievler, Eminönü, Maltepe, Silivri, Üsküdar, Tuzla ilçelerinde ise kiralanabilir mülk sayısı az olduğu için kira indirimleri yüzde 10'la sınırlı kalmış durumda. En ilginç verilerden biri ise Sultanbeyli bölgesinde kiraların azalmaması, hatta tam aksine artmış olması. Sultanbeyli, İstanbul'un nüfusu en hızlı artan semtlerinden biri olduğu dikkat çekiyor. Eva Gayrimenkul yetkilileri önümüzdeki günlerde kira düşüşlerinin devam edeceğini beklemenin ise gerçekçi olmadığı uyarısında bulunuyor.